Oekraïne is slechts één brandhaard. Spanningen in het Midden-Oosten, de machtsstrijd tussen China en de Verenigde Staten, opkomend protectionisme wereldwijd: de geopolitieke onrust neemt toe, niet af. In de Allianz Risk Barometer 2026 stijgt "politieke risico's en geweld" naar de zevende plaats, de hoogste positie ooit. Meer dan de helft van de ondervraagde experts (53%) noemt oorlog als hun grootste geopolitieke zorg.

Is het nog steeds een ver van ons bed show? Wat betekent dit precies voor jou?  
Meer dan je misschien denkt.

Wanneer risico-experts gevraagd wordt naar hun belangrijkste geopolitieke zorgen, staat oorlog met stip op één. Liefst 53% van de respondenten in de Risk Barometer noemt gewapende conflicten als topzorg. Op de tweede plaats volgt de terugkeer van een “Koude Oorlog-achtige” blokvorming tussen grootmachten (47%). Terrorisme vervolledigt de top drie met 33%.

Die cijfers weerspiegelen een wereld in transitie. De relatieve stabiliteit van de voorbije decennia;  met vrije handel, internationale samenwerking en gedeelde spelregels; staat onder druk. In de plaats daarvan komt een wereld van rivaliserende machtsblokken, economische oorlogsvoering en onvoorspelbare escalaties.

Voor bedrijven betekent dit navigeren in troebel water. Markten die gisteren open waren, kunnen morgen gesloten zijn. Partners die betrouwbaar leken, kunnen plots onder sancties vallen. Investeringen die veilig waren, kunnen waardeloos worden.

Niet alle geopolitieke conflicten worden uitgevochten met wapens. Handelstarieven zijn het nieuwe slagveld. In het voorbije jaar alleen al zijn handelsbeperkingen verdrievoudigd, tot een geschatte waarde van 2,7 biljoen dollar, bijna 20% van de wereldwijde import.

De Verenigde Staten voeren het tempo op met tarieven op Chinese goederen, maar ook Europa ontkomt niet aan deze dans. Importtarieven op elektrische wagens, staal, aluminium: de lijst groeit gestaag. En elk tarief roept een tegenmaatregel op, in een spiraal die niemand echt wint.

Voor Belgische bedrijven die internationaal actief zijn, is dit een hoofdbreker. Exporteren naar bepaalde markten wordt duurder of complexer. Importeren van grondstoffen of onderdelen eveneens. De spelregels veranderen voortdurend, en wie niet mee is, verliest terrein.

Als thuisbasis van de Europese Unie en de NAVO staat België midden in dit geopolitieke strijdgewoel. Dat brengt voordelen, denk aan de diplomatieke en economische activiteit die Brussel genereert , maar ook kwetsbaarheden.

Belgische bedrijven zijn diep verweven met internationale handelsstromen. Onze economie drijft op export: van farmaceutische producten tot voedingsmiddelen, van chemicaliën tot machinebouw. Wanneer handelsroutes verstoord geraken of markten sluiten, voelen Belgische ondernemers dat direct.

Bovendien maakt onze centrale ligging ons afhankelijk van stabiliteit in de buurlanden. Een energiecrisis in Duitsland raakt ook ons. Sociale onrust in Frankrijk heeft impact op onze grensregio’s. De Belgische economie is als een spin in een web, verbonden met alles, kwetsbaar voor trillingen overal.

Geopolitieke spanningen blijven zelden beperkt tot regeringen en legers. Ze sijpelen door naar de samenleving in de vorm van sociale onrust, politieke polarisatie en economische onzekerheid.

In de Risk Barometer staat "massale sociale onrust en politieke instabiliteit die de bedrijfscontinuïteit beïnvloedt" op de vierde plaats van meest waarschijnlijke Black Swan-scenario's, met 29% van de respondenten die dit als reëel risico zien.

Denk aan de gele hesjes in Frankrijk, de energieprotesten in verschillende Europese landen, de stakingsgolven die sectoren platleggen. Wanneer mensen het gevoel hebben dat ze de rekening betalen voor beslissingen waar ze geen vat op hebben, groeit de onvrede. En die onvrede kan snel omslaan in actie die bedrijven raakt van blokkades tot boycots, van vandalisme tot regelrechte chaos.

De Risk Barometer toont dat bedrijven niet bij de pakken blijven zitten. Op de vraag hoe ze omgaan met verschuivende handelspatronen en tarieven, geven ze een waaier aan strategieën aan.

• Nieuwe horizonten verkennen. De helft van de bedrijven zoekt actief naar nieuwe markten en producten. Wie te afhankelijk is van één regio of één klantengroep, spreidt zijn risico door te diversifiëren. Een Belgische machinebouwer die traditioneel naar Rusland exporteerde, kijkt nu naar Zuidoost-Azië of Zuid-Amerika.
• Ketens hertekenen. Bijna de helft heronderhandelt contracten met leveranciers, zoekt alternatieve bronnen of verplaatst productie naar regio's met gunstigere handelsvoorwaarden. Flexibiliteit wordt het nieuwe credo.
• Kosten drukken. Wanneer tarieven de marges onder druk zetten, zoeken bedrijven naar efficiëntiewinsten. Automatisering, procesoptimalisatie, slimmere logistiek: elke besparing telt.
• Dichter bij huis produceren. Ruim een derde overweegt nearshoring – productie terugbrengen naar Europa of zelfs België. Duurder misschien, maar ook minder kwetsbaar voor intercontinentale verstoringen.
• Slim voorraadbeheer. Een buffer aanleggen van kritieke onderdelen of grondstoffen kan het verschil maken wanneer de aanvoer plots stokt. Sommige bedrijven slaan voorraden op in vrijhandelszones om tarieven uit te stellen tot de goederen effectief de markt betreden.

Geopolitieke risico's zijn per definitie moeilijk te voorspellen. Maar dat betekent niet dat je er machteloos tegenover staat. Verzekeringen kunnen een cruciale buffer vormen tegen de financiële gevolgen van politieke onrust.

• Kredietverzekering beschermt je tegen wanbetaling door klanten in het buitenland – een reëel risico wanneer economieën onder druk staan of sancties van kracht worden.
• Politieke risicoverzekering dekt schade door oorlog, onteigening, of het onvermogen om winsten te repatriëren uit bepaalde landen.
• Bedrijfsonderbrekingsverzekering vangt de financiële klap op wanneer je productie stilvalt door externe factoren – of dat nu een cyberaanval is, een natuurramp, of een geopolitieke crisis. 
• Het gesprek met je verzekeraar of makelaar over deze dekkingen is geen overbodige luxe. Integendeel: in een wereld waar het onverwachte de norm wordt, is voorbereiding het halve werk.

De beste manier om met geopolitieke onzekerheid om te gaan? Niet proberen de toekomst te voorspellen, maar je voorbereiden op meerdere scenario's.

Wat als de spanningen rond Taiwan escaleren en de chipindustrie stilvalt? Wat als een nieuw conflict in het Midden-Oosten de olieprijzen doet ontploffen? Wat als Europa te maken krijgt met een nieuwe vluchtelingencrisis die sociale spanningen aanwakkert?

Dit zijn geen doemscenario's om wakker van te liggen, maar oefeningen om je organisatie wendbaarder te maken. Bedrijven die regelmatig scenario's doordenken en stresstesten uitvoeren, reageren sneller en effectiever wanneer de realiteit toeslaat.

Zoals Daniel Muller van Allianz Commercial het verwoordt: “Organisaties moeten tegenwoordig proactieve strategieën voor risicobeheer hanteren, waaronder dynamische horizon scanning, scenarioanalyse en uitgebreide stresstesten." 

De paradox van onze tijd is dat dezelfde globalisering die welvaart heeft gebracht, ons ook kwetsbaarder maakt. Belgische bedrijven profiteren van toegang tot wereldmarkten, internationale talenten en goedkope grondstoffen. Maar diezelfde verbondenheid betekent dat een crisis aan de andere kant van de wereld binnen dagen voelbaar is in Antwerpen of Gent.

Die realiteit vraagt om een nieuwe mindset. Niet terugtrekken in isolationisme, dat is geen optie voor een open economie als de onze. Maar wel bewuster omgaan met afhankelijkheden, risico's spreiden, en veerkracht inbouwen op elk niveau.

De bedrijven die dat begrijpen, zullen niet alleen overleven in een wereld van geopolitieke turbulentie. Ze zullen er sterker uitkomen. Want elke crisis is ook een kans voor wie voorbereid is.

Geopolitieke risico's zijn geen tijdelijke storing die vanzelf overgaat. Ze zijn het nieuwe normaal in een wereld die fundamenteel aan het verschuiven is. De vraag is niet óf je ermee te maken krijgt, maar wanneer en hoe.

Als ondernemer kun je de wereldpolitiek niet veranderen. Maar je kunt wel je bedrijf voorbereiden. Door te diversifiëren, door scenario's te oefenen, door de juiste verzekeringen af te sluiten, door wendbaar te blijven.

En als particulier? Ook dan is bewustzijn de eerste stap. Begrijpen waarom je energiefactuur stijgt, waarom bepaalde producten schaars worden, waarom de economie schommelt. Niet om je zorgen te maken, maar om betere keuzes te maken. Voor je portemonnee, je carrière, je toekomst.

Want in een wereld vol onzekerheid is kennis nog altijd de beste verzekering.

Wil je weten hoe jij je bedrijf beschermt tegen geopolitieke risico's en internationale onzekerheid? Ontdek hier hoe Allianz je kan helpen met op maat gemaakte verzekeringsoplossingen voor politieke risico's, kredietverzekering en bedrijfsonderbreking.

Bronvermelding: Dit artikel is gebaseerd op de Allianz Risk Barometer 2026, een jaarlijks onderzoek onder 3.338 risico-experts uit 97 landen.